Magnetna rezonanca otkriva rani povratak bolesti nakon transplantacije jetre

Magnetna rezonanca, kroz posebnu tehniku nazvanu magnetna rezonantna holangiopankreatografija (MRCP), pokazuje značajnu ulogu u ranom otkrivanju povratka primarnog sklerozirajućeg holangitisa nakon transplantacije jetre. U kliničkom istraživanju sprovedenom u jednom centru u Poljskoj praćeni su pacijenti tokom više godina kako bi se utvrdilo kada i kako se bolest ponovo javlja.

Rezultati su pokazali da se znaci povratka bolesti mogu uočiti već u prvim godinama nakon transplantacije, često pre nego što se promene vide u standardnim laboratorijskim analizama.

Šta je primarni sklerozirajući holangitis

Primarni sklerozirajući holangitis je hronično oboljenje kod kojeg dolazi do zapaljenja i ožiljavanja žučnih kanala. Ovi kanali imaju ulogu u transportu žuči iz jetre ka crevima.

Vremenom može doći do:

• otežanog protoka žuči
• oštećenja jetre
• razvoja zatajenja jetre

U uznapredovalim fazama transplantacija jetre predstavlja jedini način lečenja.

Kako je sprovedeno praćenje pacijenata

U istraživanju su praćene 102 odrasle osobe koje su imale transplantaciju jetre zbog ove bolesti. Većina ispitanika bili su muškarci, a prosečna starost u trenutku transplantacije bila je oko 35 godina.

Magnetna rezonanca žučnih kanala rađena je u unapred određenim intervalima:

1. oko godinu dana nakon transplantacije
2. oko tri godine nakon transplantacije

Na ovaj način omogućeno je sistematsko praćenje i rano otkrivanje promena koje ukazuju na povratak bolesti.

Koliko često dolazi do povratka bolesti

Povratak primarnog sklerozirajućeg holangitisa zabeležen je kod gotovo polovine pacijenata.

• 49% pacijenata imalo je znake povratka bolesti
• više od 30% imalo je promene već na prvom kontrolnom snimanju
• više od polovine ispitanika pokazalo je znake na kasnijem snimanju

Kod manjeg broja pacijenata razvijen je teži oblik bolesti koji je zahtevao dodatno lečenje ili novu transplantaciju.

Promene koje se ne vide u laboratoriji

Važan nalaz istraživanja jeste da se kod velikog broja pacijenata promene na magnetnoj rezonanci javljaju i kada su laboratorijski nalazi uredni.

• kod značajnog broja pacijenata enzimi jetre bili su normalni uprkos promenama
• vremenom se povećava broj slučajeva bez laboratorijskih odstupanja

Ovakvi nalazi ukazuju da se oslanjanje samo na krvne analize može pokazati nedovoljnim za rano otkrivanje bolesti.

Faktori koji utiču na tok bolesti

Analizom podataka uočeno je da određeni faktori mogu uticati na brži razvoj težih oblika bolesti.

• prisustvo zapaljenskih bolesti creva, naročito ulceroznog kolitisa
• pojava zapaljenja creva nakon transplantacije
• reaktivacija virusne infekcije citomegalovirusom
• muški pol kao dodatni faktor rizika

Kod pacijenata sa virusnom infekcijom primećeno je brže napredovanje bolesti.

Značaj redovnog snimanja nakon transplantacije

Rezultati ukazuju da redovno praćenje magnetnom rezonancom može pomoći u ranom prepoznavanju povratka bolesti i omogućiti pravovremeno prilagođavanje terapije.

Posebno se naglašava značaj kombinovanja nalaza snimanja i laboratorijskih analiza kako bi se dobila što preciznija procena stanja pacijenta.

• ranije otkrivanje promena pre pojave simptoma
• bolje praćenje toka bolesti
• pravovremeno reagovanje u slučaju pogoršanja